پرچنان

کتاب صوتی رضاشاه
 نوشته صادق زیبا کلام.

 این کتاب اجازه چاپ نگرفت و زیبا کلام با زبان خود آن را به صورت صوتی در کانال خود، نشر داد.

کتاب، بسیار برای من خوب بود و آموزنده، روش نگارش صفحات ابتدایی آن، مدل افلاطونی یعنی پرسش و پاسخی است و این در نوع خود برایم جالب بود.
اما چند روشنگری که کتاب برای من داشت:
۱.تکلیفم را با نهضت جنگل، و میرزا کوچک خان روشن کرد.
حمایت از نهضت جنگل به معنای  آغاز فروپاشی ایران و سالها جنگ داخلی بود. 
مثالی که به ذهنم میرسم، جدایی منطقه قره باغ از ایران در عهد نامه ترکمان چای است و تشکیل دو جمهوری آذربایجان و ارمنستان. سالها در اتحاد جماهیر شوروی،زیر سایه بیگ برادر، هم را تحمل کردند و از پس از آن تا همین اکنون، با هم در جنگ و آتش بس بوده اند و هنوز ادامه دارد.
 اتفاقی که با ادامه نهضت جنگل می افتاد را از این دست قلمداد میکنم و پیامد آن را برای سالها، و نفوس نسلها، زیان بار دیده و آن را منفی ارزیابی میکنم. پس یکپارچگی کشور ، لازمه سعادتمندی نفوس در آن را داشت.
۲. ضد انگلیسی بودن رضا شاه است که با توجه به روایت های که این سالها، از جانب حاکمیت شنیده بودم، در تضاد عریان بود
اما از همه مهمتر:
 این کتاب یک نکته بسیار مهم برایم داشت. و آن را در واژه «روند» خلاصه میکنم.
«روند تدریجی»ظهور آدم ها. اتفاقات، مناسبات...
 اتفاق بسیار نامبارکی که در فرهنگ و باور و آموزش ما می افتد این است که بر ذهن من مخاطب، اینگونه القا میشود، که اتفاقات، ناگهانی و دفعتاً می باشد. مثلاً، یهو جنگ ایران و عراق شد. یهو انقلاب شد. یک جمعه امام زمان ظهور خواهند کرد و...
وقتی که باور من به این سمت کشیده شود که اتفاقات، ناگهانی و دفعتاً است و نه روندی و تدریجی، دیگر چه جای، تحقیق و استدلال و قیاس و تبارشناسی؟
این باور که شُک، عامل اصلی است، باور خطرناکی است و در واقع ضد استدلال و استخراج منابع  و تبار شناسی و دانشگاه و آموزش است.
به این باور ها نگاهی بی اندازیم:
انگلیسی ها رضاخان را آوردند ( یهو)
در اوج جنگ ایران و عراق و شعار های جنگ جنگ تا رفع فتنه، قطعنامه ۵۳۸ پذیرفته می‌شود. حال آنکه مذاکرات مدت‌ها بود در جریان بود.
 یا آزاد سازی قیمت بنزین و...

وقتی که نگاه از روند به شُک تغییر می یابد، قدرت قیاس و استدلال و استخراج و علمی برسی کردن اتفاقات، گرفته میشود.
روند و تبارِ تبدیل شدن رضا شصت تیر به میر پنج به رضا خان و رضا شاه مهم است.
این کتاب را خواندم و نتیجه گرفتم که اتفاقات را از روند تدریجی ماجرا بنگرم.
 دو قسمت از سی و دو قسمت کتاب صوتی را در اینجا میگذارم، پیشنهاد میدهم گوش فرا دهید و اگر تمایل داشتید همه آن را داشته باشید در پی وی اعلام کنید.

@parrchenan